Alimlər xüsusiyyətlərini insanlara köçürməyə çalışdığı ölümsüz canlı: Turritopsis Dohrnii.

Paylaşmaq gözəldir...

Image result for Turritopsis Dohrnii.

“Turritopsis dohrnii” adı verilən meduza növü, sahib olduğu inanılmaz bioloji xüsusiyyəti sayəsində ölümsüzlüyə çata bilən bir canlıdır. Bu gün alimlər dəniz anasının bu xüsusiyyətini insanlara köçürülüb köçürülə bilməməsini araşdırır.

1. Aralıq dənizi və Yaponiya sularında rast gəlinən bu onurğasız canlı, yetkinliyə çatdıqdan sonra seksual inkişafının əvvəlki mərhələsinə dönə bilir.

Akdeniz ve Japonya sularında rastlanan bu omurgasız canlı, yetişkinliğe ulaştıktan sonra seksüel gelişiminin önceki safhalarına dönebiliyor.

Həmçinin seksual olaraq yetkin olmadıqları dövrə geri dönüşü saysız olaraq tekrarlaya bilirlər. İlk olaraq “Turritopsis nutricula” adı verilən bu meduza növü, 1883-ci ildə Aralıq dənizində kəşf edildi.

2. Ancaq alimlərin bu növün özünə xas xüsusiyyətlərini kəşf etməsi üçün aradan bir əsr daha keçməsi lazım olacaqdı.

Image result for Turritopsis Dohrnii.

“Turritopsis dohrnii” nin bu xüsusiyyətə sahib olmasının səbəbi, dünya xarici bir sehrə sahib olması deyil, bu növ yalnız dərin sularda qarşılaşa biləcəyi təhlükələrdən özünü qorumağa ehtiyac duyur.

3. Turritopsis dohrnii, eynilə digər bütün meduza növləri kimi həyatına bir sürfə olaraq başlayır.

Ancak bilim insanlarının bu türün kendine özgü özelliklerini keşfetmesi için aradan bir yüzyıl daha geçmesi gerekecekti.

Döllənmiş yumurtadan inkişaf edərək bir planula (döllənmiş yumurtanın inkişaf mərhələsi) halını alan bu canlı, daha sonra suyun döşəməsinə yerləşərək burada eynilə özü kimi polip bir koloniya meydana gətirir. Daha sonra yavaş yavaş koloniyaları qopmağa başlayan polip, su səthinə doğru hərəkət edərək ayrı bir yetkin halını alır.

4. Bu canlılar, yetkinliyə addım atdıqlarında 4,5 millimetrə çatırlar.

Bu canlılar, yetişkinliğe adım attıklarında 4,5 milimetre çapa ulaşıyorlar.

Söz mövzusu yetkinlik mərhələsində fotoşəkillərdə gördüyünüz zınqırov formalı və şəffaf bədənlərinin ardında görünən parlaq qırmızı qarınları sayəsində digər canlılardan ayırd edilən Turritopsis dohrnii, eyni zamanda bədəninin kənarlarından çıxan 90 qədər toxuma saxlayır.

5. Bu sıradan görünüşlü kiçik canlılar, həyatlarını davam etdirmə barəsində başqa heç bir canlıda olmayan bir qabiliyyətə sahibdirlər.

Bu sıradan görünümlü küçük canlılar, yaşamlarını sürdürme konusunda başka hiçbir canlıda bulunmayan bir yeteneğe sahipler.

Turritopsis dohrnii’ler fərqli ətraf şərtlərindən fiziki zərərlərə, dərin sularda qarşılaşdığı təhlükələrdən aclığa qədər həyatlarına təhlükə verən bir çox vəziyyətlə sahib olduqları bu inanılmaz xüsusiyyət sayəsində baş edə bilirlər.

6. Turritopsis dohrnii’nin bu xüsusiyyətini bir nümunə ilə açıqlayaq:

Turritopsis dohrnii'nin bu özelliğini bir örnekle açıklayalım:

Hər hansı bir meduza növü ac qaldığında çox keçmədən həyatını itirir; ancaq Turritopsis dohrnii, seksual baxımdan yetkin olmadığı dövrə geri dönərək həyatda ikinci bir şansa sahib ola bilir. Bu canlı, transdiferansiyon adı verilən müddətlə mövcud hüceyrələrini sanki geri çevrilməyə gətirərək həyatına yeni bir canlı kimi davam edə bilir.

7. Bunu fiziki müddətlə açıqlamaq lazım olsa, dəniz anasının izlədiyi yol bu şəkildədir:

Bunu fiziksel süreçle açıklamak gerekirse, deniz anasının izlediği yol şu şekildedir:

Dəniz anasının həyatına təhlükə verən söz mövzusu vəziyyətlərdə bu canlı toxmalarını geri çəkər, bədənini büzər və özünü dünyaya gəldiyi ilk vaxtlarda olduğu kimi okeanın dibinə buraxar. Burada sürfə olaraq davam etdirdiyi həyatına geri dönən Turritopsis dohrnii, təkrar yetkinliyə addım atmağı gözləməyə başlayar.

8. Turritopsis dohrnii’nin sahib olduğu bu xüsusiyyət, bu gün kök hüceyrə işləri icra edən elm insanlarının maraq dairəsində..

Turritopsis dohrnii'nin sahip olduğu bu özellik, bugün kök hücre çalışmaları yürüten bilim insanlarının merceğinde...

Transdiferansiyon xüsusiyyətinin alimlərin diqqətini çəkməsinin ən əhəmiyyətli səbəblərindən biri, hüceyrələrdə baş verən dəyişikliyin hər hansı bir kök hüceyrəsinin yoxluğunda həyata keçə bilməsidir. Transdiferansiyon nəticəsində canlının özbaşına başqa bir hüceyrəyə çevrilə bilən hüceyrələrini araşdıran alimlər, insanlarda zərər görən toxumanı bu metoddan istifadə edərək yeniləmənin mümkün olub olmadığını araşdırır. Ümid edirik ki işlər qısa müddət içərisində nəticə verər və beləcə qarşılaşdığımız bir çox sağlamlıq probleminə bir həll çıxara bilərlər.

Qaynaq: Onedio.com

896 dəfə baxılıb...

Loading...

Oxşar postlar